รู้จักเรือสำราญ & เรือสินค้า
คู่มือสำหรับคนที่สนใจทำงานบนเรือ — จากศูนย์ถึงขึ้นเรือ
Cruise Ship Life
เรือสำราญคืออะไร? ทำไมคนถึงอยากไปทำงานบนเรือ
เรือสำราญ (Cruise Ship) คือโรงแรมระดับ 5 ดาวที่ลอยอยู่กลางทะเล ผู้โดยสารจ่ายเงินหลายแสนบาทเพื่อนั่งเรือท่องเที่ยวไปตามเมืองท่าต่างๆ ทั่วโลก — และลูกเรือหลายพันคนคือคนที่ทำให้ประสบการณ์นั้นเกิดขึ้นได้
ที่มาและประวัติ
การท่องเที่ยวทางเรือสำราญเริ่มต้นในช่วงทศวรรษ 1970 เมื่อบริษัทอย่าง Royal Caribbean และ Carnival เริ่มสร้างเรือขนาดใหญ่เพื่อรองรับนักท่องเที่ยวโดยเฉพาะ จากนั้นอุตสาหกรรมนี้เติบโตอย่างต่อเนื่อง ปัจจุบันมีเรือสำราญกว่า 300 ลำทั่วโลก รองรับผู้โดยสารได้มากกว่า 30 ล้านคนต่อปี
เรือสำราญลำหนึ่งมีอะไรบ้าง?
ลองนึกภาพอาคาร 20 ชั้นที่ลอยอยู่กลางทะเล ภายในมีทั้งร้านอาหาร 20+ แห่ง สระว่ายน้ำ คาสิโน โรงละคร สปา ยิม ห้างสรรพสินค้า และห้องพักผู้โดยสารกว่า 2,000-7,000 ห้อง เรือขนาดใหญ่อย่าง Wonder of the Seas ของ Royal Caribbean มีขนาดใหญ่กว่า Empire State Building และบรรทุกคนได้กว่า 9,000 คน
คนไทยในอุตสาหกรรมนี้
คนไทยเป็นที่ต้องการสูงในอุตสาหกรรมเรือสำราญ เพราะมีชื่อเสียงเรื่องการบริการที่ดี ยิ้มแย้มแจ่มใส และความละเอียดอ่อนในการดูแลลูกค้า ปัจจุบันมีคนไทยทำงานบนเรือสำราญทั่วโลกหลายหมื่นคน ในทุกตำแหน่งตั้งแต่ Waiter ไปจนถึง Executive Chef
แผนกและตำแหน่งบนเรือสำราญ
เรือสำราญมีแผนกมากกว่า 10 แผนก — ไม่ว่าจะถนัดด้านไหนก็มีตำแหน่งรองรับ
แผนกโรงแรม
Hotel Department
แผนกอาหารและเครื่องดื่ม
Food & Beverage
แผนกแม่บ้าน
Housekeeping
แผนกบันเทิง
Entertainment
แผนกสปาและฟิตเนส
Spa & Fitness
แผนกค้าปลีก
Retail
แผนกดาดฟ้า
Deck Department
แผนกเครื่องกล
Engine Department
แผนกแพทย์
Medical
สัญญา 6-9 เดือน
ตำแหน่งใหญ่ (Top 4) อาจ 4-6 เดือน
ทำงาน 8-12 ชม./วัน
ไม่มีวันหยุดตลอดสัญญา
Tips + Commission
หลายตำแหน่งได้ทิปเพิ่มจากเงินเดือน
ขึ้นฝั่งทุกท่า
เที่ยวฟรีทั่วโลก เมื่อเรือจอดท่า
Cargo Ship Life
เรือสินค้าคืออะไร? กระดูกสันหลังของการค้าโลก
90% ของสินค้าทั้งหมดบนโลกนี้เดินทางผ่านทางเรือ สมาร์ทโฟนที่คุณถืออยู่ เสื้อผ้าที่คุณสวมใส่ น้ำมันที่ใช้ขับรถ — ทั้งหมดนี้ผ่านมือของลูกเรือพาณิชย์มาก่อนถึงมือคุณ
เรือสินค้ามีกี่ประเภท?
เรือสินค้าไม่ได้มีแค่แบบเดียว แต่แบ่งออกเป็นหลายประเภทตามลักษณะสินค้าที่ขนส่ง:
ชีวิตบนเรือสินค้า
ต่างจากเรือสำราญที่มีผู้โดยสารนับพัน บนเรือสินค้ามีแค่ลูกเรือ 20-30 คน ทุกคนรู้จักกันหมด ทำงานเป็นทีมเล็กๆ ข้ามมหาสมุทรด้วยกัน สัปดาห์แล้วสัปดาห์เล่า
รายได้ของ Officer เรือสินค้าสูงกว่าหลายอาชีพบนบกอย่างมาก Chief Engineer ที่มีประสบการณ์สามารถทำเงินได้ถึง $8,000-12,000 ต่อเดือน และยังได้ประหยัดค่าที่พักและอาหารตลอดสัญญาอีกด้วย
คนไทยในเรือสินค้า
ประเทศไทยมีสถาบันการศึกษาพาณิชยนาวีที่ได้มาตรฐานสากล คนไทยที่จบมาตรงสายมีโอกาสทำงานกับบริษัทเรือระดับโลกได้เลย ทั้งเรือญี่ปุ่น เกาหลี นอร์เวย์ และกรีก
แผนกและตำแหน่งบนเรือสินค้า
เรือสินค้ามี 3 แผนกหลัก — เน้นทักษะเดินเรือและเครื่องกล
แผนกดาดฟ้า
Deck Department
แผนกเครื่องกล
Engine Department
แผนกอาหารและเครื่องดื่ม
Food & Beverage
สัญญา 8-9 เดือน
ตำแหน่งใหญ่ (Top 4) อาจ 4-6 เดือน
ทำงาน 8-10 ชม./วัน
เข้ายามตามตาราง (watch system)
เงินเดือนสูง
Officer ได้ $2,500-$18,000/เดือน
ทีมเล็ก 20-30 คน
เงียบสงบ ทุกคนรู้จักกัน
เปรียบเทียบ: เรือสำราญ vs เรือสินค้า
| หัวข้อ | เรือสำราญ | เรือสินค้า |
|---|---|---|
| ลูกเรือ | 2,000-7,000 คน | 20-30 คน |
| แผนก | 10+ แผนก | 3-4 แผนก |
| เงินเดือนเริ่มต้น | $1,300-$2,000/เดือน | $800-$1,800/เดือน |
| เงินเดือน Officer | $3,000-$12,000/เดือน | $2,500-$18,000/เดือน |
| สัญญา | 6-9 เดือน (Top 4: 4-6) | 8-9 เดือน (Top 4: 4-6) |
| ชม.ทำงาน/วัน | 8-12 ชม. | 8-10 ชม. |
| ผู้โดยสาร | 2,000-7,000 คน | ไม่มี |
| อินเทอร์เน็ต | มี (ช้า/เสียเงิน) | จำกัดมาก |
| ขึ้นฝั่ง | ทุกท่า (2-3 วัน/ท่า) | บ่อยน้อยกว่า |
| บรรยากาศ | เหมือนโรงแรม 5 ดาว | เงียบ เรียบง่าย |
| เหมาะกับ | ชอบบริการ ชอบสังคม | ชอบเทคนิค ชอบความสงบ |
ข้อดีและข้อควรรู้
ข้อดีเรือสำราญ
- หลากหลายตำแหน่ง ไม่จำเป็นต้องจบเรือ
- ได้ท่องเที่ยวทั่วโลก ขึ้นฝั่งทุกท่า
- ได้เรียนรู้วัฒนธรรมจากเพื่อนร่วมงาน 50+ สัญชาติ
- อาหาร ที่พัก ฟรี — เงินเดือนเก็บได้เต็มที่
- Tips + Commission สำหรับบางตำแหน่ง
ข้อดีเรือสินค้า
- เงินเดือน Officer สูงมาก ($2,500-$18,000)
- สัญญา 8-9 เดือน (Top 4: 4-6 เดือน)
- ลูกเรือน้อย เงียบสงบ
- Career path ชัดเจนตาม Certificate
- ไม่ต้องดีลกับผู้โดยสาร
สิ่งที่ควรรู้ก่อนตัดสินใจ
- ●เรือสำราญทำงาน 8-12 ชม./วัน เรือสินค้า 8-10 ชม./วัน ไม่มีวันหยุดตลอดสัญญา
- ●ห่างครอบครัว 4-9 เดือน ต่อสัญญา
- ●อินเทอร์เน็ตจำกัด โดยเฉพาะช่วงแรก
- ●ต้องปรับตัวกับเพื่อนร่วมงานหลายเชื้อชาติ
- ●แนะนำ: เริ่มจากฝึกภาษาอังกฤษให้แข็งตั้งแต่วันนี้
บริษัทเรือสำราญหลัก
บริษัทเรือสำราญระดับโลกที่รับลูกเรือชาวไทย
คุณสมบัติพื้นฐาน
เรือสำราญ (Service roles)
- อายุ 21-35 ปี
- Passport ที่ยังไม่หมดอายุ
- Seaman Book (สมุดประจำตัวคนเรือ)
- Medical Certificate (ใบรับรองแพทย์คนเรือ)
- STCW Basic Safety Training (4 วิชา)
- ภาษาอังกฤษสื่อสารได้ (Marlins Test 80%+)
- ประสบการณ์ในตำแหน่งที่จะสมัคร (สำคัญมาก เช่น Waiter ต้องมีประสบการณ์เสิร์ฟ)
เรือสินค้า (Officer roles)
- จบหลักสูตรนาวิกศาสตร์ / วิศวกรรมเรือ
- Certificate of Competency (COC) ตามตำแหน่ง
- STCW Certificates ตามที่กำหนด
- Passport + Seaman Book
- Medical Certificate
- ภาษาอังกฤษระดับดี (Marlins Test 85%+)
สมัครก่อน ทำเอกสารทีหลัง
- หลายคนเสียเวลารอจนเอกสารพร้อมหมดแล้วค่อยสมัคร แต่ความจริง...
- ✓บริษัทส่วนใหญ่รับสมัครก่อน แล้วค่อยแจ้งว่าต้องทำอะไรบ้าง
- ✓ไม่ต้องรอทำ STCW ก่อน — สมัครไว้ก่อนได้เลย
- ✓ระหว่างรอผลสมัคร ค่อยไปทำเอกสารที่จำเป็น
- ✓ฝึกภาษาอังกฤษตั้งแต่วันนี้ — นี่คือสิ่งสำคัญที่สุด
ค่าใช้จ่ายในการเตรียมตัว
ค่าใช้จ่ายโดยประมาณที่ต้องเตรียม (อัปเดต 2025)
| รายการ | ค่าใช้จ่ายโดยประมาณ |
|---|---|
| Passport (10 ปี) | 1,500 บาท |
| Seaman Book | 520 บาท |
| Medical Certificate | 4,000 - 15,000 บาท |
| STCW Basic Safety (4 วิชา) | 8,000 - 15,000 บาท |
| Yellow Fever Vaccine | 1,500 - 2,500 บาท |
| วีซ่า C1D (สหรัฐฯ) | 6,000 - 8,000 บาท |
| วีซ่า Schengen (ยุโรป) | 3,500 - 4,500 บาท |
| รวมประมาณ | 25,000 - 47,000 บาท |
ค่า Medical, STCW, วีซ่า — เบิกคืนได้!
ส่วนมากบริษัทจะให้ออกค่าใช้จ่ายก่อน แล้วนำใบเสร็จไปเบิกคืนบนเรือได้ เก็บใบเสร็จไว้ทุกใบ
อย่าเพิ่งไปอบรมหรือทำเอกสาร จนกว่าจะได้งาน!
ถ้ายังไม่ได้งานแล้วไปทำ STCW, Medical, วีซ่า ล่วงหน้า จะเสียเงินเปล่า — รอให้บริษัทตอบรับก่อน แล้วค่อยดำเนินการตามที่บริษัทแจ้ง
* ไม่จำเป็นต้องทำทุกอย่างพร้อมกัน
* วีซ่า C1D ต้องการเฉพาะสายเรือที่แล่นในน่านน้ำอเมริกา
* วีซ่า Schengen ต้องการเฉพาะสายที่แล่นในยุโรป
* บริษัทจะแจ้งว่าต้องใช้เอกสารอะไรบ้างหลังผ่านสัมภาษณ์
ระวัง Placement Fee
- ●บริษัทเรือสำราญที่ดี จะไม่เก็บค่าหัวคิว (placement fee) จากลูกเรือ
- ●ถ้ามีคนมาเก็บเงินหลายหมื่นเพื่อ "จัดหาตำแหน่ง" — ให้ระวัง
- ●ค่าใช้จ่ายที่แท้จริงคือค่าเอกสาร ค่าอบรม ค่าวีซ่า (ดูตารางด้านบน) ไม่ใช่ค่า "แนะนำงาน"
- ●ถ้ายังไม่แน่ใจ ลองสอบถามในกลุ่มลูกเรือ หรือ Line 360Marlins
พร้อมเริ่มต้นหรือยัง?
ฝึกภาษาอังกฤษ Marlins Test เพื่อเตรียมตัวสมัครงาน หรือดูตำแหน่งงานทั้งหมดบนเรือ